رونمایی از دفتر شعر رهبر شهید

رونمایی از دفتر شعر رهبر شهید

به گزارش ساماس، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در مراسم رونمایی از «دفتر شعر امین» سروده های رهبر انقلاب با اشاره به اینکه زبان و ادب فارسی یکی از وجوه ایرانیت رهبر شهید بود، تاکید کرد: رهبر شهید مفاخر ادبیات فارسی را پاسبانی کرد و نگذاشت با نگاه های افراط گرایانه و انقباضی، این مفاخر از عرش به فرش بیایند. این بخشی از پاسداری ایشان از ادب فارسی در دوره انقلابی گری بود.



آیین بزرگداشت امین زبان پارسی به همراه رونمایی از دفتر شعر «امین» سروده های رهبر شهید عصر امروز -دوشنبه ۲۵ آبان- در پژوهشکده فرهنگ هنر و معماری انجام شد.

نام رهبر شهید انقلاب با صیانت از زبان فارسی در تاریخ خواهد ماند

محسن جوادی -معاون امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی- در این مراسم با خیر مقدم به حاضر اظهار داشت: روزهای هفته کتاب به نام چهره های ماندگار تاریخ ایران نام گذاری شده است. یکی از اینروزها که امروز است، به نام «امین زبان و ادب فارسی» نام گذاری شده است؛ در تقدیر ایشان و در حرمت گذاری به نقشی که در خدمت به زبان فارسی، حفظ و تقویت ادبیات فارسی داشتند. این مورد بر کسی پوشیده نیست و احتیاج به بحث، استدلال و برهان ندارد و روشن است و حتما در تاریخ ایران، این نام با این خاصیت باقی خواهد ماند؛ خاصیت صیانت و محافظت از زبان فارسی و تقدیر و احترام به زبان فارسی.
معاون فرهنگی وزیر ارشاد در آخر اظهار داشت: سبب افتخار است خانه کتاب مراسمی را برای رهبر شهید انقلاب اسلامی برگزار کند؛ کسی که بیشترین سهم را در این دوران در حفظ و تقویت ادبیات فارسی داشته است. امروز ۲ اثر رونمایی خواهد شد؛ اولی گزیده ای از اشعار رهبر شهید و دوم کتابی درباره ی صحبت ها و گفتارهای ایشان درباره ی کتاب است.

نتوانستیم جزییات این واقعه را در شعر بیان کنیم

مهدی ابراهیم زاده -رئیس حوزه ریاست دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب- هم در بخش دیگری از این مراسم اظهار داشت: خوشحالم در مراسمی حضور دارم که به نام و یاد آقای شهید ایران برگزار می گردد. آقای شهید، همیشه از گنج دفاع مقدس نام می بردند. فکر می کنم برای جنگ تحمیلی سوم و واقعه سهمگینی که با شهادت ایشان و خانواده ایشان شروع شد، هنوز آن چنان که باید برای ما، دنیا و جامعه ادبی بیان نشده است و جزئیات آنرا بیان نکرده ایم.
او اضافه کرد: جنگی که با شهادت رهبر و مقام عالی یک کشور آغاز شد، در سده های گذشته مشابه نداشته است؛ شاید نزدیک ترین و شبیه ترین به آن، جنگ جهانی دوم باشد. ما خیلی ساده از این مورد می گذریم اما باید بدانیم که هنوز نتوانسته ایم جزییات این اتفاق سهمگین را با زبان شعر و ادبیات بیان نماییم.
ابراهیم زاده ضمن اشاره به حجم گسترده بمباران دشمن در جنگ ۴۰ روزه اظهار داشت: جالب است بدانید در کل جنگ تحمیلی ۸ ساله، کمتر از ۱۵۰ موشک به تهران شلیک شد، اما در جنگ ۴۰ روزه، ۱۳۰۰ موشک و بمب بسمت مردم تهران شلیک و بالاتر از ۲۳ هزار تن بمب بر سر مردم ریخته شد. به نظرم جنگ تحمیلی ۴۰ روزه و موضوعات در رابطه با آن باید در قالب شعر و ادبیات همانطور که خودشان همیشه بدان تاکید می کردند، گفته شود. در رثای ایشان داغی بر دل داریم که به این زودی ها سرد نخواهد شد و امیدوارم حتماً اثر این خون، پیروزی حق بر باطل باشد.
افشین علا -شاعر- نیز برای شعرخوانی در این مراسم به روی صحنه دعوت شد و قبل از شعرخوانی اظهار داشت: رهبر شهید انقلاب برای تقدیر شعر و ادب پارسی، کار خیلی مهمی انجام دادند و خاطرات آن حکیم ایران و یگانه دوران در زمانه ما فراموش نشدنی است. آموزه هایی که از ایشان مانده، به اندازه ۶ دفتر مولوی پرارزش هستند و حتماً باید جمع آوری شوند.

رهبر انقلاب شاعری بود حکیم و حکیمی بود شاعر

محمدمهدی سیار -شاعر و پژوهشگر- نیز در این آئین در سخنانی درباره ی نگاه شاعرانه رهبر انقلاب، با اعلان اینکه «چه بگوییم در ستایش رهبری که شاعرانه زیست»، اظهار داشت: اگر شعر را پی بردن به باطن عالم و فرارفتن از محاسبات ظاهری و چارچوب مادی و تأویل آن چه عالم بر آن بنا شده است، بدانیم به صورتی تعریف حکمت می شود. شعر هم زمانی که به اوج خود می رسد، به حکمت و حکمت در زیباترین وجه خود به شعر تبدیل می شود؛ رهبر شهید ما ما حکیمی بود شاعر و شاعری بود حکیم.
او درباره ی تأثیر نگاه رهبر شهید به شعر، اظهار داشت: اگر آن نگاه وجود ندارد، شور شاعران با این حرکت پیوند نمی خورد. اگر این گونه نبود چه زمانی ایران می توانست، این گونه رجز بخواند و از عشق بگوید؛ آن هم در جهانی که محاسبات دیگری دارد.

او ضمن اشاره به حضور شاعران در میادین اظهار داشت: ایستادگی شاعران به خاطر پیوندی است که با حکیم شاعر داشتند و کاربردی که ایشان از شعر توقع داشت. در ۱۰ روز نخست که از فیض وجود ایشان و رهبر بی بهره بودیم، این شاعران بودند که جامعه را رهبری کردند؛ اگر شعر را از میدان حذف کنید و شعار نباشد و مداحی نباشد و سرود نباشد، چه می ماند برای این میدان ها؟ شاعران پس از فقدان بزرگ رهبر، تجلی رهبری جامعه شدند. انگار ایشان ما را می دید و می خواست شعر نقش رهبری را برعهده بگیرد. در جامعه ایرانی نمی توان بدون پسوند بافرهنگ و فهم دقیق و درست از شعر رهبری کرد.
این شاعر همین طور اظهار داشت: میراث گرانقیمت قسمتی از شعرهای ایشان و آن چه درباره ی شعر گفته اند، برای سال ها نقشه راه حیات فرهنگی و زیست ادبی و هنری جامعه، برای شاعران و معلمان فرهنگی و سیاسی، روشن کرده است و امیدوارم نقشه راه را قدر بدانیم و سرلوحه کارهایمان قرار دهیم.

سیار ضمن اشاره به آخرین دیدار خود با رهبر انقلاب و ضمن اشاره به مباحثی در این نشست شکل گرفت، اظهار داشت: ایشان در این نشست گفتند «هر روز برای شما دعا می کنم». این دیدار در شرایطی بود که طوفان الاقصی به پا خواسته بود. ایشان بر اهمیت شعر و ادبیات و بر امید و امیدآفرینی تاکید داشتند و شاعران را امیدآفرینان جامعه می دانستند. گفتگوی فراوانی درباره ی نکات مختلف، پرسش و پاسخ و صحبت هم انجام شد.
رهبر شهید بزرگ ترین حامی شعر و ادب ایران
میلاد عرفان پور -شاعر- هم با تکیه بر این که ایشان بزرگ ترین حامی شعر و ادبیات فارسی بود، اظهار داشت: رهیر شهید ما بی شک زنده تر و حامی تر از قبل در کنار ما شاعران و فرهنگ پارسی ماست. پس از درگذشت ایشان شعرهای بسیاری در سوگشان سروده شده که مقرر است منتخبی از شعار منتشر شود.
او با تکیه بر این که نگاه ایشان به حوزه شعر و ادبیات نگاه متفاوتی بود، تصریح کرد: این نگاه به شعر را نمی توان با نگاه دیگر مسئولان مقایسه کرد که این مسئله از زیست رهبر شهید برآمده است؛ زیستی مبتنی بر شعر و فهم دقیق شعر. ایشان هنر اول انقلاب را شعر می دانست و معتقد بود اگر قرار باشد تنها بر روی یک هنر سرمایه گذاری نماییم، آن هنر شعر است. ایشان اولین کسی بود که فرمودند «شعر» ثروت ملی است.
عرفان پور با اعلان اینکه رهبر شهید شعر را هنری راهبردی می دیدند ضمن اشاره به دیدار شاعران و رهبر شهید انقلاب و مطرح شدن درس ادبیات خلاق در دانشگاه و دستور ایشان برای پیگیری این موضوع، این نگاه را توضیح داد.
او سپس به دغدغه رهبر انقلاب برای کتابخوانی و ایستادگی شاعران در میادین پرداخت.
مسعود نجابتی، گرافیست نیز در این مراسم درباره ی گرافیک دفتر شعر امین توضیحاتی عرضه کرد.
رهبر شهید شاعر درجه یکی بود
غلامعلی حدادعادل -رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی- که مقدمه دفتر شعر امین را نوشته است، ضمن اشاره به جایگاه زبان و ادب فارسی در نگاه رهبر شهید، اظهار داشت: با زبان و ادب فارسی بخت یار بوده که در ۵۰ سال قبل دو رهبر به خود دیده که هر دو ادیب، شعرشناس و شاعر بودند و پشتوانه ای برای زبان و ادب فارسی شده اند؛ آن هم در روزگاری که طوفان جهانی شدن با هویت های ملی سرِ ستیز دارد.

او سپس اظهار داشت: از خصوصیات رهبر عزیز ما این بود که جامعیت داشتند. کمتر شخصیتی را به جامعیت ایشان دیده ام. هر کسی که بهره ای از کمال در رشته ای داشت و با ایشان ملاقات می کرد، در آخر ملاقات احساس می کرد ایشان فقط در رشته او تخصص دارند و این حیرت آور بود. یکی از جلوه های ایشان، جلوه شاعرانه بود.
او در ادامه ضمن اشاره به نسبت شعر و سیاست و این که بسیاری می گویند شعر و سیاست با هم سازگار نیست، اظهار داشت: اگر یک دولتمرد شاعر باشد، در مقام سیاسی باید شعر را کنار بگذارد. این ربطی به قبل و بعد انقلاب هم ندارد. علتش اینست که شعر قابل تفسیر است، در صورتیکه دولتمرد باید دقیق صحبت کند. ما در رجال سیاسی پیش از انقلاب دو برادر داشته ایم که هر دو نخست وزیر شدند و هر دو هم طبع شعر داشتند؛ یکی وثوق الدوله و دیگری قوام السلطنه. بخصوص وثوق الدوله دیوان داشت و شعر خوبی می گفت.

حدادعادل ضمن اشاره به یک نمونه تاریخی از تغییر معنای یک بیت شعر اظهار داشت: قوام السلطنه وقتی در دهه ۲۰ برای چندمین بار نخست وزیر شد، در نخستین بیانیه خودش یک مصرع از شعر منوچهری را آورد. کسی که شعر را می خواست بنویسد و ماشین کند و برای قرائت به رادیو بدهد، یک نقطه را بالا و پایین گذاشت و این شعر پس از آن به شکل غلط مشهورتر از اصل خودش شد. شعر چنین خطرهایی را تهدید می کند و به همین جهت، نه امام و نه حضرت آقا بنا نداشتند در سخنرانی های خود شعر بخوانند، مگر در موارد استثنایی.

او افزود: امام راحل با آنکه به شعر عرفانی توجه زیادی داشتند و مثنوی برایشان امری عادی بود و خودشان نیز شاعر بودند، تنها در مواردی مانند سخنرانی درباره ی شهادت استاد مطهری به شعر استناد کردند. رهبر انقلاب نیز در دوره ریاست جمهوری، در نماز جمعه گاه یکی دو بیت می خواندند و در دوره رهبری نیز خیلی اندک، شاید به تعداد انگشتان دست، در سخنرانی یا اطلاعیه ای به شعر استناد کرده اند. این مورد زمانی شگفت آورتر است که بدانیم ایشان خود شاعر درجه اول هستند. همه آنهایی که شعر می گویند می دانند که آدم شعر را برای خواندن می گوید. هنر ذاتاً جلوه گری است و هیچ نقاشی، نقاشی نمی کند که آنرا به کسی نشان ندهد. هر هنرمندی در ذات هنر و در نفس خلق اثر هنری، میل به جلوه گری دارد. البته آقای بزرگوار ما، با توجه به این ذوق شعری، بهتر از خیلی از شاعرانی که در حضورشان شعر می خواندند، شعر می گفتند. ایشان در جمع شاعران سه ساعت یا بیشتر می نشستند و شعر همه را گوش می کردند، اما خودشان لب به شعر خود نمی زدند و هیچ گاه دیده نشد که بگویند «من هم...». این نشان دهنده تسلط ایشان بر خودشان بود. به ندرت، بطورمثال در یک محفل خصوصی برای یک دوست صمیمی، ممکن بود شعر خودشان را بخوانند. البته یاران خراسانی استثنا بودند، چون با آنها از جوانی روال شعرخوانی داشتند.
حدادعادل ضمن اشاره به توجه رهبر انقلاب به حوزه های مختلف فرهنگی و هنری، اظهار داشت: آقا اموری را که در جامعه مهم و لازم می دانستند، در برنامه رهبری خود قرار داده بودند. ایشان با آن انسی که به قرآن داشتند و توجهی که به انواع هنرهای قرآنی و معارف قرآنی داشتند، از جوانی به قاریان بزرگ مصری علاقه مند بودند و آنهایی که شرح حال ایشان را خوانده اند، می دانند با چه زحمتی نوارهای قرآن را از مصر به ایران می آوردند و گوش می کردند. هر سال روز اول ماه مبارک رمضان به قاریان اختصاص داشت. نوحه خوان ها، مداحان و مرثیه خوان ها را نیز لازم و مهم می دانستند و هر سال روز ولادت حضرت زهرا(س) به دعوت از نوحه خوان ها و مداحان اختصاص داشت. شعر را نیز خیلی لازم می دانستند و هر سال شب ولادت امام مجتبی(ع) در ماه رمضان با شاعران نشست و برخاست می کردند.
حدادعادل با تکیه بر این که حکمت رهبر انقلاب را باید در جزییات روش ایشان نیز جست وجو کرد، اظهار داشت: این که ما می گوییم رهبر حکیم، تعارف نیست. باید به جزییات شیوه های ایشان دقت نماییم و مختصری حکمت از آن بزرگوار بیاموزیم. آقا نه در مسایل کلان و نه در مسایل خرد، هیچ گاه عیب ملت و مردم را برملا نمی گفتند. بسیار کم اتفاق می افتاد که از ایشان حرف تلخی شنیده شود. روش ایشان این بود که جلسه می گذاشتند، وقت صرف می کردند، جنبه های مثبت را جلوه می دادند، تقویت می کردند و آنها را معرفی و الگوسازی می کردند. البته از کنار عیب ها هم نمی گذشتند، اما خصوصی، خیلی دوستانه، صمیمانه و محترمانه، در گوش کسی که مرتکب آن اشتباه شده بود، تذکر می دادند و این نکات را آن قدر لطیف و ظریف و با خوشرویی می گفتند که کسی به دل نمی گرفت؛ یعنی کار را درست انجام می دادند.

حدادعادل ضمن اشاره به اشعار رهبر انقلاب اظهار داشت: هرکس همین ۱۰، ۱۱ غزلی را که در این دفتر آمده بخواند، متوجه می شود با یک شاعر درجه اول روبه روست. گاهی ما چون عشق به آقا داریم، شعرهای ایشان را خیلی عالی می دانیم، اما واقعا این طور نیست؛ یعنی اگر کسی انصاف داشته باشد ولی عشق به آقا هم نداشته باشد، باید تصدیق کند که این شعرها نه تنها بی عیب، بلکه پر از حُسن است و آنهایی که دستی در کار شعر دارند، ظرافت ها و لطافت های شعر ایشان را متوجه می شوند.

حدادعادل در آخر اظهار داشت: ایشان با چنین ذوقی، هنر شاعری را در ایران ارتقا داد؛ بگونه ای که بعدها، هنگام نگارش تاریخ ادبیات ایران در عصر حاضر، همه باید اعتراف کنند که شعر کهن، یعنی شعر موزون و قافیه دار، در دوران بعد از انقلاب رشد کمی و کیفی فوق العاده ای کرده و به یک رسانه مردمی و کاربردی تبدیل گشته است؛ رسانه ای که امروز در میدان جنگ، همان گونه که آقای عرفان پور اشاره کردند، صدای ملت ایران شده و این میدان ها با شیپور هنر به هیجان درمی آید. باید خلاصه دعا نماییم که آن راهی که ایشان آغاز نموده بودند، ادامه پیدا کند و ما توفیق ادامه آنرا داشته باشیم و شرمنده ایشان نباشیم که میراثشان را خوب نگهداری نکنیم.

زبان و ادب فارسی یکی از وجوه ایرانیت رهبر شهید بود

سیدعباس صالحی -وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی- نیز ضمن اشاره به این که دو وجه اسلامیت و انقلابی گری رهبر انقلاب اسلامی، بعنوان عالم، اندیشمند و شخصیت برجسته انقلابی کشور، همیشه مورد توجه بوده است، اظهار داشت: این دو وجه آشکار ایشان است که بر وجه ایران دوستی ایشان سایه انداخته است. رهبر انقلاب اسلامی عالمی اندیشمند، ایران دوست و ایران پناه واقعی هم بود و از این زاویه میتوان حرف های زیادی زد؛ حرف هایی که گاهی کمتر گفته شده یا کمتر به آن توجه شده است.

صالحی ضمن اشاره به عنوان برنامه «امین زبان و ادب فارسی» اظهار داشت: زبان فارسی و ادبیات فارسی کانون مرکزی هویت ایرانی است و وقتی از ایشان بعنوان «امین زبان و ادب فارسی» یاد می نماییم، در واقع وجه ایرانیت ایشان را شناسایی و بازنمایی می نماییم.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اعلان اینکه درباره ی وجه ایرانیت رهبر شهید، خصوصاً در عرصه زبان و ادب فارسی، حرف های زیادی برای گفتن وجود دارد، اظهار داشت: خود رهبر شهید در آن سخن عاشورایی فرمودند «ای ایران بخوان»! درباره ی این وجه ایشان باید صحبت کنیم؛ چونکه مغفول تر است.
او اضافه کرد: در بحث زبان و ادب فارسی ایشان دو حوزه را باهم پیش بردند؛ بحث تعلق و تسلط بر زبان و ادبیات فارسی که وجه حقیقی او و دیگری اهتمام به زبان و ادب فارسی در حکمرانی کشور که در وجه حقیقی ایشان است. در وجه حقیقی ایشان که تسلط بر زبان و ادب فارسی است، حرف های زیادی گفته شده و باز هم می شود گفت؛ هنوز حرف های ناگفته ای بسیاری وجود دارد.
صالحی با اعلان اینکه ایشان هم بر نثر و هم بر نظام فارسی تسلط داشت، اظهار داشت: کسانی هستند که شاعرند یا با شعر فارسی آشنایند و مسلط اند، اما در عرصه نثر فارسی چنین وقوف و اشرافی ندارند و بالعکس؛ اما تسلط رهبر شهید فقط در شعر یا فقط در نثر نبود و یکی بر دیگری هم برتری نداشت. نمی شد گفت ایشان به شعر اشراف بیشتری از نثر دارد یا به نثر اشراف بیشتری از شعر. ادبیات معاصر یا در یک حوزه بودند و یا یکی بر دیگری می چربید؛ درباره ی رهبری اما چنین نبود. آنهایی که با ایشان معاشرت داشتند، بطورکامل می دیدند که شعر را، آن هم نه فقط یک دوره تاریخی یا یک سبک شعری، بلکه دوره های مختلف، از آغاز شعر فارسی، سبک خراسانی و قالب های مختلف شعر کلاسیک را می شناختند. در نثر هم همچنین بود. گاهی متعجب می شدید از این که ایشان چه میزان نثرهای متنوع خوانده و چقدر جوهره کلام از زاویه نثر برای ایشان خیلی جدی بوده است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اعلان اینکه تعلقات ایشان به حوزه زبان فارسی، امتیاز خاص خودرا داشت، اظهار داشت: نکته دیگر اهتمام ویژه ایشان به رشد، تقویت، گسترش و اعتلای زبان و ادب فارسی است. یک دوره تاریخی داشتیم که زبان و ادب فارسی مورد اهتمام امرا و وزرا بود؛ هم امیران سامانی و هم وزرای سامانی. اتفاقات بزرگی هم در یک نقطه عطف تاریخی ایران در این دوره افتاد. انقلاب اسلامی و بخصوص دوره ممتد رهبری رهبر شهید، یک دوره خاص و قابل توجه برای زبان و ادب فارسی از زاویه های مختلف بود.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن اشاره به توجه رهبر شهید به فردوسی اظهار داشت: یادمان نرفته که در دهه اول انقلاب چه طور واژه زدایی از کلمه «شاه» صورت گرفت و «شاهنامه» چه طور به کنج رفته بود. آقای شهید، فردوسی را در آن شرایطی که یک نگاه خاص وجود داشت، مورد توجه قرار داد، از حکمت فردوسی صحبت کرد و نکات دیگری را بیان کرد که امروز نتایج آنرا می بینیم. در فضای حوزوی بسیاری بودند که به حافظ توجه نداشتند، آقای شهید در دهه ۱۳۶۰ و در دوره ریاست جمهوری، در کنگره حافظ، آن سخنرانی عجیب و غریب را انجام داد که واقعا هنوز ماندگار و قابل استفاده می باشد و در وجوه حافظ شناسی نیز بازهم قابل استفاده می باشد.

او تصریح کرد: رهبر شهید مفاخر ادبیات فارسی را پاسبانی کرد و نگذاشت با نگاه های افراط گرایانه و انقباضی، این مفاخر از عرش به فرش بیایند. این قسمتی از پاسداری ایشان از ادب فارسی در دوره انقلابی گری بود. در همه انقلاب های تاریخی، فوران ها، ریخت وپاش ها و ریزش هایی وجود دارد و ممکنست پاره ای از مفاخرمان را از دست بدهیم و بازسازی آنها نیز راحت نباشد. کسی که پای این قضیه ایستاد، رهبر شهید بود و تک تک این مفاخر را با نوع بیان، حمایت و افتخارآفرینی که داشت، در رابطه با تبیین آنها صیانت کرد.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یکی دیگر از وجوه این رویکرد را «استعدادپروری نسل جوان ادبی ایران» دانست و ضمن اشاره به برنامه های شعرخوانی در نیمه ماه رمضان اظهار داشت: خود ایشان تصریح کرده بودند که این جلسه در واقع یک کار نمادین در تقدیر زبان است و به این وسیله می خواهیم اهتمام خودمان را به نشر، گسترش، تعمیق و پخته کردن هرچه بیشتر زبان فارسی نشان دهیم. این تنها یک جلسه شعرخوانی نبود؛ یک کار نمادین، مثل نوروز و ده ها اتفاق نمادین دیگر، برای نشان دادن این خط ارتباط با بخش مرکزی هویت ایرانی بود.

صالحی در آخر اظهار داشت: در کنار دو وجه اسلامیت و انقلابی گری رهبر شهید، وجوه ایرانیت ایشان هم اندک نیست. زبان و ادب فارسی یکی از این حوزه های ایرانیت ایشان است. امیدوارم به برکت خون پاک ایشان و خون پاک خانواده شهید ایشان، ایران عزیزتر، مقتدرتر و مستقل تر را در فراروی راه داشته باشیم.
در پایان کتاب «از دفتر شعر امین؛ منتخبی از سروده های حضرت آیت الله العظمی شهید سیدعلی خامنه ای» که به همت انتشارات انقلاب اسلامی وابسته به دفتر حفظ و نشر آثار رهبر شهید انقلاب انتشار یافته است، پرده برداری شد.


منبع:

1405/08/26
12:09:37
5.0 / 5
13
تگهای خبر: خانواده
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
X

تازه ترین مطالب مرتبط
عقیده بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم ابراز عقیده کنید
= ۶ بعلاوه ۳
لینک دوستان ساماس
ساماس - یوگا